Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου ενός μέλους των Διόσκουρων Κοζάνης, του Δημήτρη Ψαλλίδα, που θα γίνει την Παρασκευή 5 Απριλίου στις 19.00 στην Δημοτική βιβλιοθήκη της Κοζάνης μοιραζόμαστε τις εντυπώσεις μας από την ανάγνωση του.
Τον Δημήτρη τον ξέρουν όλοι οι αθλητές των αγωνιστικών τμημάτων μας καθώς έχουν τρέξει μαζί του στον στίβο και έχουν ανταλλάξει απόψεις αλλά και εκθέσεις…. Ώρα λοιπόν να δούμε και ένα άλλο πρόσωπο του φίλου μας, αυτό του συγγραφέα.

Διαβάζοντας το τίτλο του βιβλίου μας δημιουργήθηκε η απορία, τι κοινό μπορεί να έχουν δύο πολιτισμοί τόσο απομακρυσμένοι μεταξύ τους, μήπως τελικά τα μεγάλα πνεύματα συναντώνται.
Η προσέγγιση των συγγραφέων να μας παρουσιάσουν, βάζοντας τους πλάι πλάι, δέκα Έλληνες και δέκα Κινέζους φιλόσοφους, ανά ζεύγη γύρω από έναν βασικό πυρήνα είναι κάτι καινοτόμο και αν μη τι άλλο μας άρεσε. Διαβάζοντάς το θεωρήσαμε πως το βιβλίο πρέπει να είναι μέρος της βιβλιοθήκης κάθε σπιτιού καθώς μας δίνει τα ερεθίσματα και τα πρώτα βήματα για να γνωρίσουμε το τεράστιο έργο αυτών των στοχαστών.
Το πηγαίο ταλέντο και η εμπνευσμένη γραφή μας μεταφέρει στην Αρχαία Ελλάδα και στην Αρχαία Κίνα και μας μεταδίδει τις ιδέες και την θεώρηση των φιλοσόφων που άντεξαν στον χρόνο και διαμόρφωσαν την σκέψη παγκοσμίως, με τρόπο ευχάριστο, μέσα από ιστορικά περιστατικά και μικρές ιστορίες.
Βλέπουμε την οικουμενική αγάπη από την σκοπιά του Mo Zi και του Πυθαγόρα, την φυσική ροή του κόσμου στον Ηράκλειτο και τον Lao Tse, την ιστοριογραφική διήγηση στον Ηρόδοτο και τον Sima Qian, τους νόμους στον Πρωταγόρα και τον Shang Yang, την ηθική στον Κομφούκιο και τον Σωκράτη, το Φυσικό και το Μεταφυσικό στον Αντισθένη και τον Zhouang Zi, τη στρατηγική του πολέμου στον Ξενοφώντα και τον Sun Tzu, την δικαιοσύνη στον Meng Zi και τον Πλάτωνα, τον φιλοσοφικό ρεαλισμό στον Αριστοτέλη και τον Xun Zi , και την πολιτική αποτελεσματικότητα στον Θουκυδίδη και τον Han Fei Tze.
Προφανώς υπάρχουν και αντικρουόμενες απόψεις καθώς κάποιοι από τους στοχαστές ήταν ακραίοι αλλά είναι ενδιαφέρουσα η προσέγγισή τους στο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής. Βέβαια το πιο σοκαριστικό γεγονός είναι πως συνειδητοποιούμε, ότι κάποιες ακραίες ιδέες , εφαρμόστηκαν και στην νεότερη ιστορία. Σε κάθε περίπτωση ο δυτικός πολιτισμός όπως τον ξέρουμε σήμερα έχει διαμορφωθεί από ένα μίγμα αυτών των ιδεών.
Η ιστορία της κινεζικής φιλοσοφίας χωρίζεται σε τρεις περιόδους, την κλασική, που διήρκησε από τον 6ο μέχρι το 2ο αιώνα π.Χ. (τους τέσσερις τελευταίους αιώνες της δυναστείας των Ζου), τη μεσαιωνική, η οποία κράτησε μέχρι τον 110 αιώνα μ.Χ. (καλύπτοντας τη δυναστεία των Τσιν και των Χαν, την περίοδο των έξι δυναστειών, τις δυναστείες των Σούι και των Τάνγκ, την περίοδο των πέντε δυναστειών και τις αρχές της δυναστείας των Σονγκ), και τη σύγχρονη περίοδο (η οποία καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της δυναστείας των Σονγκ, τις δυναστείες των Γιουάν, των Μινγκ και των Μαντσού, καθώς και τη σύγχρονη περίοδο, κατά την οποία δεν υπάρχουν δυναστείες).
Η κλασική εποχή ήταν μια περίοδος ταραχών και αναστατώσεων, καθώς η δυναστεία των Ζου είχε εισέλθει σε μια βασανιστικά αργή, επίπονη και συχνά βίαιη διαδικασία αποσύνθεσης. Τα τέσσερα μεγάλα συστήματα της κινεζικής σκέψης έχουν την καταγωγή τους στην περίοδο αυτή. Ο Κομφούκιος έθεσε τις βάσεις ενός ηθικού και πολιτικού συστήματος, του κομφουκιανισμού, το οποίο περίπου διακόσια χρόνια αργότερα ο Μέγκιος το ανέπτυξε ακόμα περισσότερο, προσπαθώντας ολόκληρη τη ζωή του να εισαγάγει τη θεωρία του Κομφούκιου στην καρδιά της κινεζικής κυβέρνησης. Την ίδια περίπου εποχή εμφανίστηκε ένα ακόμα πιο μυστικιστικό σύστημα (αν και εξίσου φυσιοκρατικό), το σύστημα του ταοϊσμού, το οποίο αποδίδεται στο μυστικιστή φιλόσοσφο Lao Tse.
Πάντως, το βιβλίο που φέρει το όνομά του δεν γράφτηκε πριν το 300 π.Χ.. Το θεωρητικό αυτό σύστημα αναπτύχθηκε ακόμα περισσότερο από τον Zhouang Zi , του οποίου το ομώνυμο βιβλίο παρέχει ένα μείγμα επιχειρημάτων και ανεκδότων σε μια προσπάθεια να υπερασπιστεί τη βασική θέση του ταοϊσμού σύμφωνα με την οποία ό,τι είναι φυσικό είναι καλό και όσο μικρότερη κυβέρνηση έχουμε τόσο το καλύτερο. Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει τον Κομφούκιο ως ταοϊστή. Ο Mo Zi ανέπτυξε την έννοια της οικουμενικής αγάπης και την άποψη ότι ο καλύτερος τρόπος για να εξελιχτεί και να προοδεύσει μια κοινωνία είναι η εξασφάλιση του συμφέροντος του συνόλου. Ίδρυσε μάλιστα μια κοινότητα η οποία ακολουθώντας τις βασικές γραμμές της θεωρίας του, έγινε οικονομικά και στρατιωτικά ανεξάρτητη.
Τελικά στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. έκανε την εμφάνισή του ένα καινούριο σύστημα σκέψης, το οποίο απέρριπτε την αφελή και υπεραισιόδοξη αντίληψη για την ανθρώπινη φύση που χαρακτήριζε τις υπόλοιπες σχολές. Η θεωρία αυτή ονομάστηκε νομικισμός και ο κυριότερος εκπρόσωπός του ήταν ένας φιλόσοφος που έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ. και λεγόταν Han Fei Tze. Σύμφωνα με τον νομικισμό οι άνθρωποι είναι κατά βάση κακοί και για να πειθαρχήσουν πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα αυστηρών νόμων και ποινών. Συνέπεια της φιλοσοφίας αυτής είναι μια πολιτική θεωρία που συγγενεύει με τον ολοκληρωτισμό και άσκησε μεγάλη επίδραση στην κινεζική πολιτική για αιώνες.